Prawo z kalendarzem w ręku – 26.11.2025 Dzień Ciasta

Słodki biznes – czy twój wypiek to działalność gospodarcza?

Słodkie hobby zaczyna się zwykle w domowym zaciszu – najpierw są to wypieki dla rodziny i znajomych, potem okazjonalne zamówienia, aż wraz z rozwojem umiejętności i rosnącym zainteresowaniem wśród odbiorców, w tym z uwagi na pośrednictwo kanałów społecznościowych, przeradza się w regularną sprzedaż. Powstaje wówczas pytanie, czy domowe wypieki nie stają się „słodkim biznesem”, który wymaga rejestracji działalności gospodarczej, płacenia ZUS-u i podatków. W naszym cyklu świętujemy Dzień Ciasta, by odpowiedzieć na to pytanie i rozwiać wątpliwości.

Kiedy domowy wypiek staje się działalnością gospodarczą?

W prawie działalność gospodarcza to zorganizowana działalność zarobkowa, wykonywana we własnym imieniu i w sposób ciągły (art. 3 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1480); dalej jako Prawo przedsiębiorców). Przez zorganizowaną działalność należy rozumieć, nie tylko rejestrację w odpowiednim rejestrze, ale zapewnienie lokalu, sprzętu, technologii, przedsięwzięcie działań o charakterze marketingowym, a także podejmowanie działań zmierzających do uzyskania i utrzymania wymaganych kwalifikacji. Zarobkowy charakter nie wiąże się przy tym z osiąganiem zysku, ale z podejmowaniem czynności zmierzających jego uzyskania. „Przesłanka zarobkowego charakteru działalności zostanie spełniona wtedy, gdy jej prowadzenie przynosi rzeczywisty zysk, ale również wówczas, gdy pomimo jego nieosiągnięcia, przedsiębiorca nastawiony był na uzyskanie dochodu. W tej mierze istotny jest zatem wyznaczony przez przedsiębiorcę cel, który w każdym przypadku, poprzez realizację zamierzonych przedsięwzięć musi zakładać pozytywny wynik finansowy” (wyrok Sądu Najwyższego z 22.05.2024 r., III USKP 49/23, LEX nr 3716514). Działalność prowadzona we własnym imieniu oznacza, że osoba działa samodzielnie, ponosi odpowiedzialność za swoje działania, a także podejmuje decyzje co do ofert, cen oraz sposobu sprzedaży. Ciągłość działalności wynika z powtarzalności czynności – w przeciwieństwie do jednorazowych zleceń – jak i zamiaru niekrótkiego prowadzenia działalności gospodarczej. W kontekście domowych wypieków za hobby należy uznać przygotowanie raz w miesiącu tortu na urodziny członka rodziny czy przyjaciela (brak ciągłości, zorganizowania). Natomiast biznesem będą już regularne, opłacone zamówienia przyjmowane np. co tydzień przez Instagram, promocja w social mediach oraz systematyczny zakup i wykorzystywanie sprzętu w celu przygotowania wypieków.

Spełnienie powyższych przesłanek, a zatem prowadzenie działalności, nie oznacza od razu obowiązku rejestracji działalności i ponoszenia jej kosztów. Ustawa Prawo przedsiębiorców przewiduje możliwość korzystania z dobrodziejstw działalności nierejestrowanej w przypadku początkujących cukierników (i nie tylko!).

Działalność nierejestrowana (nieewidencjonowana)

Działalność nierejestrowana może być prowadzona, jeśli jest wykonywana przez osobę fizyczną, a przychód z tej działalności nie przekracza w żadnym miesiącu 75% kwoty minimalnego wynagrodzenia i które w okresie ostatnich 60 miesięcy (5 lat) nie wykonywały działalności gospodarczej (przy czym działalność mogła być zawieszona) (art. 5 ust. 1 Prawo przedsiębiorców). W 2025 r. limit miesięcznych przychodów dla działalności nieewidencjonowanej wynosi 3499,50 zł. Od 1 stycznia 2026 roku zmieni się sposób ustalenia limitu – będzie obowiązywał limit kwartalny wynoszący 22,5 % kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę. Oznacza to, że działalność nierejestrową będą mogły prowadzić osoby, których przychody w danym kwartale z tej działalności nie przekroczą w danym kwartale 10 813,50 zł.

Przy ustaleniu limitu przychodów bierze się pod uwagę kwoty należne z danego miesiąca, wynikające z rachunków lub faktur, w tym kwoty otrzymane jako zaliczki oraz kwoty od klienta z tytułu wykonanego świadczenia, nawet jeśli nie zostały jeszcze faktycznie zapłacone. Oznacza to, że do limitu wlicza się całość przychodów przypadających na dany okres rozliczeniowy, niezależnie od terminu faktycznej wpłaty.

Dopiero w przypadku przekroczenia limitu w danym miesiącu (od 1 stycznia 2026 r. w danym kwartale) należy dokonać rejestracji jednoosobowej działalności gospodarczej w CEIDG.

Korzyści z działalności nierejestrowanej

Działalność nierejestrowana daje początkującym przedsiębiorcom, w tym domowym cukiernikom, możliwość testowania rynku i rozwijania umiejętności bez konieczności rejestracji firmy i ponoszenia kosztów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Do głównych korzyści należą:

• brak obowiązku rejestracji działalności w CEIDG – dopóki przychody nie przekraczają ustawowego limitu;
• brak obowiązku odprowadzania składek ZUS i comiesięcznych zaliczek na podatek – rozliczenie w zeznaniu rocznym Pit-36;
• zwolnienie podmiotowe z VAT – przychody nie przekraczają 200 000 zł w skali roku (od 1 stycznia 2026 r. 240 000 zł w skali roku), chyba że sprzedaż lub usługa wymaga rejestracji VAT;
• uproszczona ewidencja sprzedaży;
• wystawianie faktur lub rachunków na żądanie.

Sprzedaż domowych wypieków a kontrola sanitarno-higieniczna

Prowadzenie działalności nierejestrowanej nie zwalnia z obowiązku przestrzegania norm sanitarno-higienicznych – wręcz przeciwnie, odpowiedzialność za bezpieczeństwo żywności spoczywa na producencie niezależnie od formy działalności. Osoba rozpoczynająca działalność w zakresie produkcji żywności w kuchni domowej zobowiązana jest do rejestracji i uzyskania zatwierdzenia w drodze decyzji wydawanej przez organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej – terenowo właściwego państwowego powiatowego lub granicznego inspektora sanitarnego, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1448 z późn. zm.).

Podsumowanie

Pamiętaj, że hobby może zamienić się w realny biznes. Kluczowe jest śledzenie przychodów i przestrzeganie obowiązujących limitów – to one decydują, czy możesz działać w formie działalności nierejestrowanej, czy musisz zarejestrować firmę. Niezależnie od skali sprzedaży, zawsze pamiętaj o dodatkowych obowiązkach, w przypadku domowych wypieków przede wszystkim o zasadach sanitarno-higienicznych i odpowiedzialności za bezpieczeństwo żywności. Jak widać, Dzień Ciasta to doskonała okazja do rozważenia, jak domowe wypieki mogą stać się legalnym i bezpiecznym źródłem dochodu bez nadmiernych formalności.